Danh mục
Số lượt truy cập
1,000,000

Hoàng Tuấn Công - RẮC RỐI "NHÂN TÌNH" VÀ " TÌNH NHÂN"

Sunday, February 12, 20239:58 PM(View: 1286)
Hoàng Tuấn Công - RẮC RỐI "NHÂN TÌNH" VÀ " TÌNH NHÂN"


RẮC RỐI "NHÂN TÌNH" VÀ "TÌNH NHÂN"

tinh-nhan-1024x577


Nhân tình và tình nhân là hai từ Việt gốc Hán có hai nghĩa khác nhau. Nhân tình人情 = tình người; tình cảm giữa người với người; tình hình dân chúng; còn tình nhân 情人 = người tình; người yêu. Tuy nhiên, thực tế sử dụng hai từ này trong tiếng Việt lại khá rắc rối. Nhiều người dùng đúng, nhưng cũng không ít người nhầm lẫn, đánh đồng, hoặc không phân biệt rõ ràng giữa hai từ “nhân tình” và “tình nhân”.

Từ điển tiếng Việt (Hoàng Phê chủ biên) ghi nhận cách dùng trong thực tế như sau:

– tình nhân = “người yêu. “Tình nhân lại gặp tình nhân, Hoa xưa ong cũ, mấy phân chung tình!” (Truyện Kiều)”.

– nhân tình = “người có quan hệ yêu đương không chính đáng với người khác, trong quan hệ với người ấy. Có nhân tình ~ bỏ nhà theo nhân tình”.

– “tình nhân như nhân tình “… Vợ ông phán mọc sừng đang bù khú với tình nhân ở phòng bên cạnh…” (Vũ Trọng Phụng).

Cách dùng tùy tiện hai từ nhân tình và tình nhân không chỉ tồn tại trong đời sống ngôn ngữ đại chúng mà còn in dấu ấn vào chữ nghĩa của cả những người cầm bút.

Mở đầu bài thơ Ghen, Nguyễn Bính viết:

“Cô nhân tình bé của tôi ơi

Tôi muốn môi cô chỉ mỉm cười,

Những lúc có tôi, và mắt chỉ,

Nhìn tôi những lúc tôi xa xôi…”

Nếu hiểu nhân tình = “người có quan hệ yêu đương không chính đáng với người khác, trong quan hệ với người ấy”, như Hoàng Phê giảng, thì “Cô nhân tình bé của tôi ơi”, trong thơ Nguyễn Bính hẳn là một phụ nữ ngoại tình, một kẻ đáng chê. Trong khi xét vào nội dung bài thơ thì “cô nhân tình” này là một cô người yêu có vẻ đẹp và tất cả sự trong trắng, khiến nhà thơ phải “ghen” đến mức:

 “… Tôi muốn những đêm đông giá lạnh,

 Chiêm bao đừng lẩn quất bên cô,

Bằng không tôi muốn cô đừng gặp,

Một trẻ trai nào trong giấc mơ…”

Như vậy, nếu đây là văn bản đáng tin cậy và rằng đây thật sự là một thi phẩm của Nguyễn Bính thì nhà thơ của chúng ta đã dùng từ nhân tình với nghĩa không chuẩn xác.

Với Vũ Trọng Phụng thì khi viết “… vợ ông phán mọc sừng đang bù khú với tình nhân ở phòng bên cạnh…”, ông đã dùng đúng hai chữ tình nhân (người tình) theo nghĩa và cú pháp của một từ Việt gốc Hán. Trong khi nhân tình mà từ điển của Hoàng Phê đã giảng “người có quan hệ yêu đương không chính đáng với người khác, trong quan hệ với người ấy”, thực chất là cách diễn dịch hai chữ nhân tình theo cú pháp tiếng Việt thành người tình.

Vậy nhân tình  tình nhân có những nghĩa nào?

Xin liệt kê một số nghĩa chính sau đây:

1- NHÂN TÌNH:

– Tình người: Thành ngữ Hán Việt có câu Nhân tình thế thái (hoặc Thế thái nhân tình) có nghĩa là tình người, thói đời. Cụ Tú Xương khi nói về tình người bạc bẽo cũng đã viết: “Đ.mẹ nhân tình đã biết rồi, Lạt như nước ốc bạc như vôi”. Hay “Trước đèn xem truyện Tây minh, Gẫm cười hai chữ nhân tình éo le” (Lục Vân Tiên). Ở đây, từ nhân tình đã được dùng chính xác với nghĩa là tình người, lòng người.

- Dân tình: Tình hình dân chúng (nghĩa cổ). Ví dụ “Chuyến đi sang Pháp này, Trương Vĩnh Ký cũng thu thập, học hỏi được nhiều điều: “Vĩnh Ký trong 9 tháng giúp theo Sứ sự, đều đặng hoàn toàn; nhơn đó mà lại được quan sát nhơn tình, phong tục, châu lưu thành quách sơn xuyên…” (Trương Vĩnh Ký hành trạng – Đặng Thúc Liêng).

– Người tình: Người có quan hệ bất chính, khi cả hai (hoặc một trong hai) đang có vợ, có chồng. Ví dụ “Ông ấy bắt nhân tình với một cô đang còn trẻ lắm”, hoặc “Ông ấy có nhân tình nhân ngãi với…”.

Lưu ý, nhân tình với nghĩa người tình, người yêu trong quan hệ luyến ái, yêu đương chân chính (như cách dùng của Nguyễn Bính trong bài thơ Ghen) hầu như không được dùng trong đời sống.

2- TÌNH NHÂN:

– Người tình: Người có quan hệ yêu đương không chính đáng với người khác, trong quan hệ với người ấy.

– Người yêu: Người có quan hệ tình cảm thắm thiết, có ý muốn chung sống và gắn bó cuộc đời với một người nào đó (thường chỉ trai chưa vợ, gái chưa chồng). Ví dụ, chúng ta nói Ngày lễ tình nhân chứ không nói Ngày lễ nhân tình!

Monday, January 1, 2024
(View: 242)
chỉ là cảm nhận của riêng của hắn thôi, còn tùy theo sở thích của từng người, tác giả viết có chiều sâu làm hắn thoạt đầu tưởng là một truyện dịch hay là phóng tác, nhưng đấy chỉ là lối viết của nhà văn Trịnh y Thư
Monday, January 1, 2024
(View: 257)
Nữ giới trên hoàn vũ giở nón cúi đầu thán phục bà Marie Curie, một nữ khoa học gia xuất chúng được lãnh giải thưởng Nobel hai lần về hai bộ môn khoa học khác nhau: Vật Lý và Hóa Học.
Friday, December 29, 2023
(View: 225)
nhưng lòng tôi cũng ấm áp rộn ràng vì biết rằng nó sẽ được trở về với tình thân bên ngoại, sẽ tìm ra dấu vết của mẹ và đứa em trai yêu dấu Giáng Sinh này chắc sẽ vui, nhé A. J
Friday, December 22, 2023
(View: 725)
Tôi viết dòng này, cha già Crawford đã chết rồi. Mẹ Têrêsa cũng chết rồi. Ngày mai, giữa biên giới của sự sống và chết ,còn những chuyện không ngờ nào sẽ xảy đến nhỉ ?
Monday, December 18, 2023
(View: 664)
Gần tới Lễ Giáng Sinh, mời quý vi-hữu đọc chuyện cũ “Thần Bò Boul” cũng đồng thời để tưởng nhớ Cựu Đệ Nhất Phu Nhân Hoa Kỳ, Bà Rosalynn Carter (1927-2023) mới qua đời,
Sunday, December 17, 2023
(View: 694)
Noel hay Noël có nguồn gốc từ một từ tiếng Pháp cổ, “nael”, có nghĩa là “của hoặc sinh ra vào ngày Giáng Sinh”. Tên này bắt nguồn từ sự ra đời của Chúa Giêsu
Saturday, December 2, 2023
(View: 1603)
Vào giữa thập niên 1960s, khi còn ở quân trường trên Đà Lạt, với radio transistor, trong im vắng, lúc 10 giờ tối Thứ Năm, Chương Trình “Nhạc Chủ Đề” của Nguyễn Đình Toàn trên làn sóng của đài phát thanh Sài Gòn,..
Saturday, December 2, 2023
(View: 1714)
Nguyễn đình Toàn, như một định mệnh đã an bài, anh vừa là một nhà văn, một thi sỹ và cũng là một nhạc sỹ nữa trong một công dân VNCH. Anh đã gắn chặt vào đài phát thanh Sài Gòn từ những ngày đẩu thập niên 60
Saturday, July 29, 2023
(View: 783)
Tham dự, đóng góp cho đời sống cộng đồng là một cách, ít hay nhiều, đóng góp cho việc bảo tồn văn hoá Việt. Ta cần có nhau. Và cũng may, ta còn có nhau.
Monday, May 8, 2023
(View: 2272)
Trong bài bút ký này, tác giả kể lại một đoạn đời đẹp đẽ nhất sau những ngày tù đầy. Đó là chuyến đi về miền Nam để gặp lại vợ con. Đoạn văn tuyệt bút với đoạn kết rất bất ngờ nhưng đầy xúc động
Thursday, April 27, 2023
(View: 1126)
Cách đây hơn hai tuần, tôi nhận được tin chị Trương Gia Vy ra đi. Chị là hiền thê của nhà giáo/nhà văn Nguyễn Xuân Hoàng. Anh cũng đã ra đi, trước chị gần chín năm.
Thursday, April 27, 2023
(View: 946)
Bài thơ này Trương Gia Vy viết cho người bạn đời (nhà văn Nguyễn Xuân Hoàng) và gửi đăng trên Blog Phạm Cao Hoàng vào ngày 15.7.2014 – hai tháng trước khi Nguyễn Xuân Hoàng qua đời.
Thursday, April 20, 2023
(View: 2211)
Bài này xin điểm lại mười cái chết oan khiên của văn nghệ sĩ trong khoảng thập niên đầu sau 75 như nén hương lòng tưởng niệm những người vị quốc vong thân
Tuesday, April 11, 2023
(View: 4080)
Con gái của người ta sau 24 giờ sinh ra đã trở thành con gái của tôi, và chỉ sinh sau con gái của tôi có 4 giờ tại Bảo Sinh Viện Quân Đội Thành Phố Nha Trang năm 1972.
Tuesday, April 11, 2023
(View: 4002)
Ông Ta gặp Tôi sau khi Tôi mở mắt chào đời chỉ mới có một đêm; chỉ nhìn Tôi có một phút đã nghĩ xấu về Tôi là “cái môi chu chu chắc lớn lên sẽ hỗn”.
Saturday, March 18, 2023
(View: 990)
Sunday, February 19, 2023
(View: 1272)
Sunday, January 1, 2023
(View: 1248)
Dùng rổ đựng nước, mới nghe có vẻ vô dụng nhưng hành động này lại ẩn chứa nhiều bài học nhân sinh sâu xa. Chỉ cần trong lòng luôn mong cầu, thì nhìn đâu ta cũng có thể thu được đạo lý.
Friday, December 30, 2022
(View: 1353)
Thượng Đế của chúng ta đang ngự ở trên cao, hình như ngài cũng đang che miệng cười cho trò đùa mà ngài đã đạo diễn suốt một năm qua.
Tuesday, December 20, 2022
(View: 1367)
Bộ mặt Sài Gòn, hồi năm 1955, người ta còn thấy những thầy Cảnh sát được gọi là "mã tà", đứng huýt còi các ngã tư đường. Vậy mà chẳng bao lâu sau, tên gọi "mã tà" đã biến mất.
Monday, December 19, 2022
(View: 1200)
Cám ơn Hoàng tử bé Lionel Messi, đội bóng Argentina và cả đội bóng áo xanh lam của Kylian Mbappé.
Sunday, December 4, 2022
(View: 1232)
Thật là khôn quá hóa dại. Ngày xưa kẻ cắp gặp các bà già Việt nam phải bái phục. Ngày nay kẻ cắp gặp bà già ở Mỹ thì bà già… thua đậm!
Saturday, December 3, 2022
(View: 1775)
Mấy chục năm trời trôi qua, bây giờ qua Mỹ ở tuổi 90, mẹ tôi rất tự tin bảo rằng, tiếng Mỹ dễ học, không khó như tiếng Pháp bà học ngày xưa
Thursday, December 1, 2022
(View: 1321)
Gừng được biết có tác dụng giúp giảm cảm giác buồn nôn. Nó đã được sử dụng hiệu quả để điều trị chứng ốm nghén và buồn nôn do hóa trị.
Monday, November 14, 2022
(View: 1568)
“Nè! Tôi sửa theo ý của chị rồi đó ! Đi ra đường, người ta tưởng chị là đàn ông, thây kệ chị à !”
Monday, November 14, 2022
(View: 1843)
bài viết này chỉ là một cái nhìn của người thưởng ngoạn những bức hí họa của họa sĩ Nguyễn Hải Chí (*) mà lâu nay ta biết đến qua cái tên Chóe trên báo chí.
Sunday, October 30, 2022
(View: 1464)
Trước kia 2 vạch... thì may. Nhà mình phúc lớn... ơn dày tổ tiên. Giờ đây 2 vạch... thấy phiền. Mọi người tránh né... tốn tiền mua que.
Saturday, October 22, 2022
(View: 1331)
Người đàn ông hiền lành đã hiểu ra điều vợ mình muốn bày tỏ, ông ôm chặt lấy bà, và rồi cả hai người để cho nước mắt tuôn trào,
Monday, October 17, 2022
(View: 1324)
Gặp hỏa hoạn và cơ thể đã bị bắt lửa thì chúng ta nên xử lý tính huống đó như thế nào, đây không phải là điểu ai cũng biết.
Monday, October 17, 2022
(View: 1417)
Hồi tháng 11 năm trước, Preston Nguyễn đã qua mặt một đầu bếp đầy kinh nghiệm trong vòng thi cuối cùng để giành được ngôi vị World Chef Champion
Sunday, October 16, 2022
(View: 1512)
Nếu thuộc tính đầu tiên của nhà thơ là mơ mộng, thì ông Lư là số một. Sống đẹp như thơ, đẹp hơn thơ, ở nước ta xưa nay chỉ có Lưu Trọng Lư!
Saturday, August 20, 2022
(View: 3035)
Nếu để ý nhắm mắt lắng nghe sẽ thấy có sự khác biệt thú vị trong tiếng chuông chùa và nhà thờ
Saturday, August 20, 2022
(View: 1762)
Có 2 thứ bạn phải luôn ghi nhớ, đó là thực hiện những điều trên và làm thật tốt chúng trong cuộc sống hàng ngày.
Saturday, August 20, 2022
(View: 1815)
Con γêu! Con có thấγ ɾằng, tɾên đời nàγ có ít nhất 3 con cá khiến chúng tα ρhải cảm động?
Wednesday, July 13, 2022
(View: 1720)
“Bệnh nhân mãi mãi là bệnh nhân. Móc túi họ là nghề của chúng ta “
Wednesday, July 13, 2022
(View: 2065)
Wednesday, July 13, 2022
(View: 1974)
Thursday, July 7, 2022
(View: 2089)
Cả 14 câu nói này chính là để giúp bạn có thể nhìn thấu sự đời, học cách buông xả, nuôi dưỡng thiện tâm, sống đời an lạc.
Thursday, June 30, 2022
(View: 1775)
Đào Triết Hiên có IQ cao ngất ngưỡng, nằm trong khoảng 220 - 230. ...cao hơn các nhà khoa học lớn như Stephen Hawking (160) hay Albert Einstein (khoảng 160 - 190)...
Wednesday, June 29, 2022
(View: 1700)
Ung thư xảy ra khi các tế bào phát triển ngoài tầm kiểm soát, tạo ra các khối u. Ung thư đại tràng cũng không ngoại lệ.
Monday, June 27, 2022
(View: 1963)
Có một câu nói lý thú của Lâm Ngữ Đường đại khái hạnh phúc đến từ ruột già, ruột già mà sinh hoạt điều hòa, tốt đẹp thì ta hạnh phúc, còn trục trặc thì ta mất hạnh phúc,
Sunday, June 19, 2022
(View: 1886)
Vừa rồi đặt mua quyển sách 'Cách Lừa Đảo qua mạng xã hội" về tham khảo. Chuyển tiền cho nó xong...
Sunday, June 19, 2022
(View: 1765)
và rồi nói đến ông thì họ cũng biết ông ta là một người cha không thể chê vào đâu được, một người cha mà ai cũng đều rất hãnh diện được làm con của ông.
Saturday, June 11, 2022
(View: 2315)
Và khi ta già đi, ta muốn chẳng nợ nần gì nhau trong cuộc đời này, chỉ cần được an yên, bởi ta nghĩ bất cứ ai, cho dù một thời trẻ hoài bão...
Thursday, June 9, 2022
(View: 1776)
Bà chưa hề đếm thử vợ chồng bà có bao nhiêu chỗ lệch. Ui, trăm hay biết đâu cả ngàn chứ chẳng chơi. Nhưng chả ngại! Miễn là hai ông bà phải cố gắng đáp ứng điều kiện ắt có và đủ: Yêu nhau.
Saturday, June 4, 2022
(View: 1944)
Nếu bà không tin tôi thì thôi, bà hãy để cho tôi đi. - Nhưng tôi rất tin cô. Tôi còn giao cả chìa khoá hòm đựng đồ trang sức cho cô giữ cơ mà.
Saturday, June 4, 2022
(View: 2094)
ở trong cái tuổi “không còn trẻ nữa như hiện tại, người viết chỉ mong cầu: thân không tật bịnh, tâm không phiền não, có trí huệ sáng suốt là có phúc quá rồi.
Tuesday, May 24, 2022
(View: 2162)
Các cụ xưa hay dùng sâm, xem sâm là quý lắm. Ngày nay còn nghi ngại... phải thử lại. Có trường hợp... Suy thận bị tụt huyết áp.... uống sâm làm khoè người lại thông đờm dãi.
Tuesday, May 24, 2022
(View: 2428)
Bí kíp giúp người Nhật sống khỏe, sống thọ nhất thế giới là chỉ nhờ… 5 ngón tay! một nghệ thuật dưởng sinh đã 5.000 năm
Tuesday, May 10, 2022
(View: 1879)
Đến một tuổi nào đó, người ta mới hiểu được rằng lắng nghe mới là điều cần thiết. Biết lắng nghe là biết thu thập cả thế giới cho riêng mình.
Sunday, May 8, 2022
(View: 1774)
Xin bấm vào giữa hình để xem video "Đây là cách thức các Bác Sĩ dùng để lấy Sỏi Thận ra"
Saturday, May 7, 2022
(View: 2710)
Cuộc sống không bán vé khứ hồi – mất đi vĩnh viễn không có lại được! Chúng ta đều già quá nhanh – nhưng sự thông minh lại đến quá muộn…
Saturday, May 7, 2022
(View: 2554)
Đứt mạch máu đầu là một trong những nguyên nhân chính gây ra chết hoặc bị liệt ở người lớn tuổi tuy một số người tuổi còn trẻ cũng có thể bị bệnh này.
Sunday, April 24, 2022
(View: 2235)
Đột quỵ xảy ra rất phổ biến, tuy nhiên không phải tất cả các thông tin đồn đại về đột quỵ đều là sự thật. Có khá nhiều hiểu lầm còn tồn tại về tình trạng này.
Saturday, April 23, 2022
(View: 1928)
Mayer Musk sinh ngày 19/4/1948, người Canada gốc Nam Phi, là mẹ của ba người con nổi tiếng Elon Musk là tỷ phú công nghệ, ...
Saturday, April 23, 2022
(View: 2162)
Ba đồng xu thật nhỏ nhưng nó lại tượng trưng cho tình bạn và tình yêu cao cả của 3 con người cao đẹp. Tại sao lại có 3 đồng xu nhỉ.
Monday, April 4, 2022
(View: 3079)
Khi chán nản, hãy nghĩ xem mình còn lại bao nhiêu ngày để dằn vặt, còn bao nhiêu thời gian để phung phí?
Sunday, April 3, 2022
(View: 1831)
Như thế, MRI và sonogram có lẽ an toàn nhất vì chẳng dính dáng gì tới phóng xạ, radiation cả.
Sunday, April 3, 2022
(View: 2059)
Chứng trầm cảm không phải là một nỗi buồn thoáng qua và cũng không phải là sự "yếu đuối" của tinh thần hay do "thiếu" bản lãnh
Monday, March 28, 2022
(View: 1972)
bởi chính stress gây ra nhiều thứ bệnh về thể chất và tâm thần, nên rất cần biết cách “xả” stress trong cuộc sống đầy căng thẳng, âu lo hiện nay.
Sunday, March 27, 2022
(View: 2369)
Bìa sách là do cha mẹ cho, không thể thay đổi nó được, chúng ta chỉ có thể viết thế nào để nội dung cuốn hay thật hay và hấp dẫn mà thôi.
Sunday, March 27, 2022
(View: 2213)
Xứ Đàng Trong, chữ “Dạ” đệm đầu câu cho câu nói thêm dịu dàng, khiêm tốn, và để thể hiện con nhà có giáo dục, lễ nghi, phép tắc.
Wednesday, March 16, 2022
(View: 2184)
Cầu nguyện cho đất nước Ukraine mau thoát khỏi tai kiếp này để dân tộc và người dân vô tội Ukraine được sống lại những ngày thanh bình xưa cũ.
Saturday, March 5, 2022
(View: 2070)
Cả tuần nay thế giới sôi động về tin tức quân đội Nga tấn công Ukraine khiến cho ai dù bận đến đâu cũng phải theo dõi tình hình chiến sự xảy ra ở Ukraine.
Thursday, March 3, 2022
(View: 2544)
Tôi ở gần mà anh không thấy, không biết và chẳng yêu, tìm chi mãi xóm nào ở Ông Tạ quen cô gái kia để phải dò sông dò biển lòng người nông sâu, để rồi người ta cũng phụ bạc.
Saturday, February 26, 2022
(View: 4889)
Đọc hồi ức "Tháng Ngày Qua" để biết được một bậc nữ lưu, đã thực sự gian truân từ tuổi thiếu niên, qua thực trạng khốn khó sau thế chiến thứ hai, khi người cha đã mất, nhà văn THẠCH LAM.
Thursday, February 24, 2022
(View: 3538)
Giả như bây giờ tôi có nhắm mằt xuôi tay mà về chầu ông bà đi chăng nữa thì cái câu “Tứ Hành Xung” của quý vị thày bói cũng là sai rồi!…
Monday, February 7, 2022
(View: 2350)
Nhìn chung, còn khá nhiều giọng cười và kiểu cười khác nhau, nhưng trên đây là những tham khảo cơ bản nhất. Năm mới chúc tất cả quí bạn biết cười!!!
Monday, February 7, 2022
(View: 2164)
Trong “Phiếm Luận Về Chữ Đồ” của cụ Đồ Gàn, theo cụ, trong tiếng Việt không có chữ nào có nhiều nghĩa và nhiều ứng dụng bằng chữ “đồ”.
Sunday, February 6, 2022
(View: 2067)
Xin trân trọng giới thiệu đến quý Thầy Cô, Chs NQ và thân hữu yêu văn nghệ youtube: Chương Trình Nhạc Tình Chọn Lọc với chủ đề "XUÂN HỌP MẶT" của Như Hương và bạn hữu tổ chức tại Herndon
Tuesday, February 1, 2022
(View: 5228)
Bài sẽ bàn về tục ngữ ca dao dinh dáng ít nhiều đến hổ,
Sunday, January 30, 2022
(View: 2421)
Một bài học thật tuyệt về đạo đức cho những người vô thần...