Danh mục
Số lượt truy cập
1,103,333

GS, Huỳnh Công Ân - TÌNH YÊU NGƯỜI LÍNH GIỮA MÙA CHINH CHIẾN TRONG CÁC NHẠC PHẨM TRƯỚC 1975

Sunday, June 26, 20224:25 PM(View: 1060)
GS, Huỳnh Công Ân - TÌNH YÊU NGƯỜI LÍNH GIỮA MÙA CHINH CHIẾN TRONG CÁC NHẠC PHẨM TRƯỚC 1975



TÌNH YÊU NGƯỜI LÍNH GIỮA MÙA CHINH CHIẾN TRONG CÁC NHẠC PHẨM TRƯỚC 1975

 


Trong 20 năm ( 26/10/1955-30/4/1975) tồn tại của chế độ Việt Nam Cộng Hoà tại miền Nam Việt Nam dù ngắn ngũi nhưng đã để lại một di sản quý giá nhứt cho đất nước trong suốt chiều dài lịch sử về mọi mặt: xã hội, văn hoá, giáo dục, kinh tế, chính trị… Những giá trị đó bao giờ con dân Việt Nam sẽ tìm lại được trong hoàn cảnh quê hương đang oằn oại đươi sự cai trị của đảng cộng sản?

 

Thôi thì, chúng ta đành khơi lại trong ký ức những gì êm đẹp của thời kỳ tuyệt vời đó để cùng nhau tưởng niệm.

 

Trong bài này tôi xin nhắc về những tuyệt phẩm âm nhạc trước 1975 nói về tình yêu của người lính trong thời chinh chiến.

 

Tình yêu của người lính bao gồm cả tình yêu quê hương và tình bạn ngoài tình yêu nam nữ. Và những thứ tình yêu ấy bàng bạc trong các nhạc phẩm của miền Nam trong thời ấy.

 

TÌNH YÊU QUÊ HƯƠNG CỦA NGƯỜI LÍNH TRONG ÂM NHẠC MIỀN NAM

 

Năm 1957, nhạc sĩ Lam Phương diễn tả tấm lòng yêu quê hương của người lính chiến trong việc cùng người dân xây dựng miền Nam sau khi thoát khỏi ách nô lệ ngoại bang qua nhạc phẩm Nắng đẹp miền Nam :

 

image002


 

Khi người lính chiến

Đã đấu tranh hiến hòa bình cho Đồng Tháp, Cà Mau

Ta người nông thôn

Quên sương gió góp gian lao lo được mùa mong cầu

Nhờ tình quân dân gây bao niềm thương ấm cúng

Non sông đón bình minh,

Gắng lên với ngày này ta cùng tưới đồng xanh

Rồi sống no lành

Đây quê hương thân yêu miền Nam

Nắng lên huy hoàng đẹp mùa vui sang 

 

Nhưng giặc cộng từ miền Bắc xâm nhập vào miền Nam âm mưu nhuộm đỏ miền đất tự do, thanh bình này. Và tình yêu đất nước, dân tộc khiến người lính lên đường chiến đấu bảo vệ quê hương:

 

image004

 


“Anh đi chiến dịch xa vời,

Lòng súng nhân đạo cứu người lầm than

Thương dân nghèo ruộng hoang cỏ cháy.

Thấy nỗi xót xa của kiếp đoạ đầy anh đi”

(Anh đi chiến dịch~Phạm Đình Chương-1964)

 

Trong cuộc chiến dai dẵng 20 năm, người lính sẵn sàng hy sinh mạng sống để mong quê hương thanh bình, nhân dân an lạc:

 

image006


“Rồi đây mai ngày ai hỏi đến tên tôi

Bạn ơi ! hãy nói khoác chiến y rồi

Người thư sinh ấy đã xếp bút nghiên Giã từ trường yêu với bao nhiêu bạn hiền Có về là khi nước non vui bình yên”

(Biệt kinh kỳ-Minh Kỳ và Hoài Linh)

 

TÌNH BẠN CỦA NGƯỜI LÍNH TRONG ÂM NHẠC MIỀN NAM

 

Cùng lứa tuổi đôi mươi, khi vào lính ba người bạn lại đi ba quân chủng khác nhau:

 

image008



“Người lướt mây trời

Vui kiếp sống không trung

Với một kẻ đi tìm

Vào sóng nước mênh mông

Còn riêng mình tôi vai ba lô về khu chiến

Nghe đường dài thêm...”

( Chúng mình ba đứa-Song Ngọc và Hoài Linh)

 

Có khi hai người lính quen nhau khi thụ huấn cùng một quân trường:

 

image010



“Tôi, nó sinh ra nhằm chinh chiến mới quen nhau mà thương mến

Nó quê ngoài kia từ lâu lắm chưa lần về

Ngày tôi gặp nó nét đăm chiêu đêm nhập ngũ

Thấy thương nhau nhiều quá”

 

Nhưng lúc ra trường hai người hai ngã, đến khi được tin nhau là tin buồn:

 

“Hôm chia tay hai đứa cùng bùi ngùi

Ngày mai nó, tôi trên ngưỡng cửa cuộc đời

Dặn nhau gắng vui

Dù cho vành môi xé khô mấy cũng mỉm cười

Hai năm sau mới có thư về

Nhìn con dấu ghi nơi nắng cháy biên thùy

Người quen cho biết tin

Bạn tôi thân mến, đã liệt oanh ngã xuống, khắp đơn vị tiếc thương"

(Nó và tôi - Song Ngọc và Vọng Châu)

 

TÌNH YÊU NAM NỮ CỦA NGƯỜI LÍNH TRONG ÂM NHẠC MIỀN NAM

 

Dù tình yêu quê hương là cao cả và tình bạn cũng đáng quý nhưng thứ tình mà người lính nào cũng vương vấn là tình yêu nam nữ.

 

Người lính chiến khi bắt đầu khoác chiến y thường trong độ tuổi biết yêu vì vậy trong các nhạc phẩm miền Nam không thiếu gì cảnh bịn rịn chia tay đầy nước mắt của hai kẻ yêu nhau.

 

Khi chàng còn thụ huấn ở quân trường thì nàng đến thăm :

image012

 

“Hôm nay ngày Chúa Nhật, vườn tao ngộ em đến thăm anh.

Đường Quang Trung nắng đổ xa xôi

Mà em đâu có ngại khi tình yêu ngun ngút cao lên rồi”

(Vườn Tao Ngộ - Khánh Băng)

 

Đời trai trong thời buổi loạn ly, nhiệm vụ là lên đường bảo vệ quê hương rời bỏ mái trường và người yêu nhưng nỗi nhớ nhung đeo đuổi chàng trên bước đường hành quân:

 
image014

“Từ khi anh thôi học, từ khi đôi đứa đôi đường

Từ sông ngăn núi trở ....Tạ từ không nói nên lời

Từ khi gót sông hồ ngược xuôi,

Ôi những đêm thật dài hồn nghe thương nhớ ai “

(Tâm sự người lính trẻ - Trần Thiện Thanh)

 

Lúc dừng quân ở một tỉnh nhỏ buồn hiu hắt, nỗi nhớ thương người yêu trong lòng người lính chiến càng quay quắt nhứt là về đêm:

 

image016


“Ở phương này vui kiếp sống chinh nhân nhưng không quên dệt mơ ước

Ước ngày nao quê hương tàn chinh chiến cho tơ duyên được thấm màu

Và phương đó em ơi có gì vui xin biên thư về cho anh

Nhớ thương vơi đầy đêm nay trên đồn vắng

Thương em anh thương nhiều lắm

Em ơi biết cho chăng tỉnh lẻ đêm buồn”

( Đêm buồn tỉnh lẻ - Tú Nhi)

 

Một người ngoài tuyến đầu, một người ở hậu tuyến nhưng tình yêu họ vẫn đong đầy ngay cả trong giác mơ:

 

image018



Em hậu phương còn anh nơi tiền tuyến

Chúng ta cách xa rồi nhưng tình đâu có chia phôi

Mình gọi tên nhau nhớ nhau trong mộng thôi

Tha thiết yêu nhau mà vui”

(Anh tiền tuyến , em hậu phương-Minh Kỳ)

 

Trong thời chinh chiến, người lính có rất ít thời gian gặp lại người yêu. Bởi vậy anh tận dụng những giờ phép ít ỏi để đến bên người yêu:

 

image020


“Bốn giờ đi, dài thêm bốn giờ về

Thời gian còn lại anh cho em tất cả em ơi

Ta đưa ta đến vùng tuyệt vời”

(24 giờ phép - Trúc Phương)

 

Nhưng gặp nhau rồi lại xa nhau, người con gái sao cầm được nước mắt dù người yêu lính chiến của mình tìm mọi cách an ủi:

 

image022


“Anh hiểu rồi đây khuya nay em về trăng gầy soi bóng

Nên em cúi mặt ngăn giòng nước mắt phút giây tạ từ

Đừng buồn nghe em, tuy anh biết rằng xa xôi vẫn làm tâm tư héo mòn

Nếu em đã trọn thương anh xa vắng

Xin em chớ buồn cho nặng lòng chinh nhân”

(Tạ từ trong đêm - Trần Thiện Thanh)

 

Chiến tranh kéo dài và những trang tình sử thời chinh chiến càng dầy thêm nhưng phần lớn kết thúc trong đau thương, chia lìa ngay khi cuộc chiến đang tiếp diễn hay lúc tàn cơn binh lửa.

 

Người lính chiến trở về có khi với thân hình không còn nguyên vẹn, có khi trong hòm gỗ cài hoa:

 

image024



“Em hỏi anh. Em hỏi anh bao giờ trở lại

Xin trả lời, xin trả lời mai mốt anh về

Anh trở lại với kỷ vật viên đạn đồng đen

Em sang sông anh cho làm kỷ niệm

Anh trở về anh trở về trên đôi nạng gỗ

Anh trở về, anh trở về bại tướng cụt chân“

“Anh trở về anh trở về hàng cây nghiêng ngả

Anh trở về, có khi là hòm gỗ cài hoa,

Anh trở về trên chiếc băng ca

Trên trực thăng sơn màu tang trắng”

(Kỷ vật cho em - Phạm Duy)

 

Cò cảnh nào bi thảm hơn cảnh một goá phụ ngây thơ tuỏi mười tám, đôi mươi, chít vầng khăn tang đi nhận xác chồng:

 

image026



“Bây giờ anh phủ màu cờ

Em không nhìn được xác chàng

Anh lên lon giữa hai hàng nến trong

Mùi hương cứ tưởng hơi chàng

Ôm mồ cứ tưởng ôm vòng người yêu

(Tưởng như còn người yêu- thơ Lê Thị Ý, nhạc Phạm Duy)

 

Tàn chinh chiến, người lính thuộc “bên thua cuộc” phải vào tù cải tạo nhưng người yêu, người vợ vẫn thuỷ chung làm cái cò buôn tần, bán tảo cả bán máu để nuôi con và lặn lội đi thăm người yêu, người chồng:

 

image028



“Cái cò ngày nay mơ tìm chén gạo

Giọt máu đào dành để bán nuôi con

Cái cò ngày nay gối mỏi chân mòn

Vai gánh vai gồng đi thăm chồng cách núi ngăn non”

(Cái cò - Nguyệt Ánh)

 

Ôi tình yêu người lính chiến miền Nam sao thơ mộng, lãng mạn nhưng cũng đầy đau thương, bi hận được minh hoạ qua những nhạc phẩm miền Nam mà trên đây chúng ta chỉ đưa ra một số nhạc phẩm tiẻu biểu.

 

Âm nhạc đích thực phát xuất từ sự rung động của trái tim chứ không từ mục đích tuyên truyền, khích động, đó là điểm khác nhau giữa nhạc vàng và nhạc đỏ.

 

Viết nhân kỷ niệm Ngày Quân Lực VNCH 19-6-2022

Huỳnh Công Ân

 

 

Monday, September 12, 2022(View: 393)
Thì đó. Còn có ai, và có gì thích hợp hơn, là Phong trào giáo dục Hướng Đạo, để làm công việc cần thiết này. Tạo cho xã hội những công dân, với những đức tính trên.
Monday, September 12, 2022(View: 465)
Như vậy, trong đầu tháng 9 năm nay hai ngôi sáng chói trong một thời gian dài, một tượng trưng cho một giòng họ quý tộc nước Anh và một trong phạm vi nhỏ hẹp hơn ở nước Việt Nam: điện ảnh...
Sunday, September 11, 2022(View: 560)
Tấm gương trong sáng, hiền đức uy nghi, và tấm lòng từ bi thương yêu chúng sanh của Sư Ông mãi mãi hằng hữu trong lòng mọi người.
Sunday, September 11, 2022(View: 457)
Năm năm lỗi hẹn đá vàng Trăng rằm vẫn sáng khăn tang cất rồi Tro người rải giữa biển khơi Sóng dâng từng đợt, lệ rơi từng dòng
Thursday, September 1, 2022(View: 7063)
Viết những dòng tâm can này vào ngày Nguyễn Văn Kỷ Ngọc Thuyền - bé Bi con tôi tròn 46 tuổi, trái tim thương tật của người cha Mai Quan Vinh chỉ khát khao duy nhất một điều
Wednesday, August 31, 2022(View: 1115)
Tôi phải thú thật một điều là chưa có tiệc sinh nhật nào tôi đi dự mà vui vẻ và thật tình như vậy. Người giới thiệu chương trình, ca sĩ lên hát và quan khách đều đến tham dự với sự mến thương và yêu quý Hạnh
Wednesday, August 31, 2022(View: 988)
Xin cám ơn sự cống hiến và sức sáng tạo bền bỉ của nhà văn Lê Lạc Giao và trân trọng giới thiệu tác phẩm “Mùa Địa Ngục” với các bạn đọc gần xa.
Monday, August 29, 2022(View: 1079)
Trước đó, ngày thứ bảy 13/8/2022, cũng đã có buổi họp mặt liên khóa CHS NQ BH, trong khuôn viên Nhã Viên quán,
Saturday, August 20, 2022(View: 969)
Nhà tôi có một quán nước ở mặt đường, và căn nhà trong hẻm, nằm giữa Xóm Chùa và Xóm Đạo, gần chợ Đồng Tâm. Thực ra, trước khi tiểu Vinh có mặt, thì ngôi Chùa không phải lúc nào cũng êm ả như dòng sông
Friday, August 19, 2022(View: 1184)
Mong sao truyền thống Tôn Sư Trọng Đạo sẽ mãi mãi trường tồn mọi lúc mọi nơi, để trở thành một trong những thước đo cho sự văn minh và phát triển của xã hội.
Friday, August 19, 2022(View: 1010)
Tình thầy trò sau hơn một nửa thế kỷ đã trôi qua vẫn đầm ấm dù đôi bên ngày nay đều tóc bạc như nhau.
Friday, August 19, 2022(View: 1064)
Chốc nữa ra mắt cố nhân sau 50 năm bặt tin xa vắng anh có nhận ra cô gái xinh xinh tuổi hai mươi ngày xưa anh từng tương tư và thề nguyền sẽ cưới làm vợ không nhỉ?
Friday, August 12, 2022(View: 1117)
Ngày tôi hát những câu ru con chết người đó má tôi đã cắt tóc, cạo đầu như dứt bỏ những thường tình mà một người phụ nữ phải có, để vượt lên thành một người phụ nữ tuyệt vời cao thượng nhất.
Wednesday, August 10, 2022(View: 1016)
Qua thời gian nước Ý đã để lại cho tôi nhiều kỷ niệm, tôi đã đến nước Ý hai lần nhưng nếu có cơ hội tôi muốn quay lại thăm nước Ý một lần nữa.
Wednesday, August 10, 2022(View: 2887)
Cùng với Hoàng Mai, em kính lời tri ân đến cô Nguyễn Khoa Diệu Dung và cô Hoàng Minh Nguyệt.
Tuesday, August 9, 2022(View: 964)
8 năm kể từ lần sang Cali năm 2014, nay tôi mới trở lại thủ đô của người tị nạn Việt Nam. Sau 4 lần đến đây, lần thứ năm này tôi không còn bỡ ngỡ với thành phố này
Monday, August 8, 2022(View: 860)
Viết như một nén hương gửi Giáo sư Nguyễn Ngọc Huy, nhân ngày 28 tháng 7 thay cho một người đồng môn nay đà quá vãng
Sunday, July 31, 2022(View: 1298)
Đến với Thầy Cô để được nhìn lại những ánh mắt khoan dung và độ lượng, đồng thời được nhắc nhở đến quý Thầy Cô kính mến không còn cũng như không đến được
Saturday, July 30, 2022(View: 1442)
Tạm biệt cô thầy, tạm biệt bạn bè Hai ngày vui quá ở trên xe Kính chúc mọi người đầy sức khỏe Hẹn gặp sang năm cũng dịp hè
Friday, July 29, 2022(View: 1172)
Anh là một hòn đá cương nghị, anh được đặt đúng chỗ và đúng thời điểm nên đã chuyển hướng cả một dòng âm nhạc mang bản sắc Việt Nam.