Danh mục
Số lượt truy cập
6,218,905

Phan Phú Hiệp - CÔ VÀ MẸ

23 Tháng Năm 202111:59 CH(Xem: 1059)
Phan Phú Hiệp - CÔ VÀ MẸ

CÔ VÀ MẸ

(Một chút hoài niệm nhân ngày giỗ thứ 03 của Mẹ tôi)


Mother photo01

Cuối tuần đi thăm cháu nội. Mở YouTube ca nhạc thiếu nhi cho cháu nghe.  

Khi nghe bé Xuân Mai hồn nhiên hát bài "Cô và Mẹ" có đoạn:

"Khi ở nhà Mẹ cũng là cô giáo. Khi đến trường cô giáo như Mẹ hiền.

Mẹ và cô là hai cô giáo. Cô và Mẹ đấy hai Mẹ hiền...♪♩ "

Ký ức năm xưa lại chợt về với tôi.

Thông thường, Mẹ và Cô đương nhiên phải là hai người khác nhau. Nhưng đặc biệt với tôi, vào năm lớp ba ở bậc tiểu học, Mẹ và Cô hiệp nhất lại là một.  

Mẹ tôi vốn là cựu nữ sinh trường áo tím Gia Long Sài Gòn. Mẹ bắt đầu dạy học từ năm 1946 tại các trường: tiểu học Nguyễn Du và Nữ tiểu học, Biên Hòa. Do tận tụy yêu nghề và có nhiều kinh nghiệm dạy học nên rất nhiều phụ huynh tín nhiệm  muốn gửi con em cho Mẹ tôi dạy. Tôi có duyên học lớp 3 (NK1967-1968 ) do Mẹ tôi trực tiếp dạy tại trường tiểu học Nguyễn Du.

Là con cô giáo, nhưng trong lớp, Mẹ tôi không giành cho tôi sự ưu đãi đặc biệt nào: vẫn bị điểm kém và bị khẽ tay (đôi khi Mẹ còn mạnh tay hơn so với học sinh khác!) khi viết chữ xấu hoặc sai chính tả. Vẫn bị quì gối khi nghịch ngợm làm mất trật tự trong lớp. Ấn tượng nhất là thường xuyên bị chép phạt do sai chính tả. Cứ sai một lỗi chính tả, Mẹ bắt tôi chép phạt 2 trang vở học trò.

Ngoài bài vở trong sách giáo khoa, cách dạy luân thường đạo lý của Mẹ tôi cũng đặc biệt:

Mỗi sáng thứ hai, Mẹ tôi viết trên đầu bảng câu cách ngôn là ca dao hay tục ngữ chủ đạo trong tuần. Sau đó Mẹ yêu cầu 5-6 học sinh đọc và trả lời cho Mẹ về ý nghĩa của câu cách ngôn ấy. Với kiến thức non nớt của những học sinh vỡ lòng như chúng tôi làm sao có thể hiểu và diễn giải được ý nghĩa của các câu cách ngôn mang đầy tính ẩn dụ: Bầu ơi thương lấy bí cùng..., Cá không ăn muối cá ươn...., Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng..., Giấy rách phải giữ lấy lề.., nên mấy đứa học trò nhỏ mới  đưa ra những câu trả lời ngộ nghĩnh và buồn cười theo cách hiểu của con nít. Sau đó Mẹ mới phân tích, giải nghĩa và đưa ra nhiều ví dụ trong sách giáo khoa và cả trong thực tế cuộc sống về câu cách ngôn ấy. Trong suốt các ngày còn lại trong tuần, Mẹ tôi ôn lại nhiều lần. Nhờ vậy, sau này lớn lên chúng tôi vẫn nhớ mãi các bài học luân lý ẩn chứa triết lý nhân sinh qua các câu cách ngôn ấy.

Mother photo02

Biết tôi làm toán được và có trí nhớ tốt, giỏi môn học thuộc lòng, nên ở nhà, Mẹ tôi ít quan tâm kèm tôi nhiều về các môn này mà chỉ bắt tôi nghiêm chỉnh thực hiện cho Mẹ việc... chép phạt, với hai mục đích: viết cho đúng chính tả và tập viết cho tròn vành rõ chữ. Ngoài ra, Mẹ cũng dạy tôi và các anh chị em trong nhà các bài học luân lý, đạo đức từ sách giáo khoa ứng dụng vào trong thực tế cuộc sống hàng ngày, từ những điều căn bản nhất:

- Phải hiếu kính ông bà cha Mẹ, lễ phép với người lớn, đi thưa về trình, phải biết tôn trọng cảm xúc của người khác lên trên ý muốn của chính mình. Phải biết tự trọng, phải biết xấu hổ khi phạm lỗi, phải biết sử dụng tiếng dạ lời thưa, lời cảm ơn và xin lỗi đúng lúc...

- Trong mỗi bữa ăn, Mẹ tôi thường cầm chén cơm xá ba cái để tỏ lòng biết ơn. Mẹ dạy chúng tôi phải ăn hết khẩu phần ăn, không được lãng phí thức ăn vì để có bữa cơm này, nhiều người đã phải nhọc công lao lực từ bác nông phu ngoài ruộng đồng cho đến người nội trợ vất vả đi chợ, nấu ăn mới có được, nên các con phải tỏ lòng biết ơn và quí trọng thực phẩm.

- Mẹ dạy chúng tôi phải biết phụ làm việc nhà. Những năm đầu bậc Trung học, Mẹ tôi đã hướng dẫn tôi  biết ghi chép sổ sách chi tiêu và giúp Mẹ quán xuyến phần nào công việc kinh doanh của gia đình.

- Mẹ dạy anh chị em chúng tôi mỗi tối trước khi ngủ, các con hãy nghiệm lại những việc xảy ra trong ngày, xem những việc gì tốt, việc gì xấu. Việc tốt thì cố gắng làm thật nhiều thêm, việc chưa tốt phải biết xấu hổ sửa lỗi để không tái phạm. Bài học sám hối để tu sửa này Mẹ kể đã học được từ cô giáo người Pháp khi Mẹ còn học ở trường Gia Long.

Một ngày cận tết 1968, Trường Nguyễn Du tổ chức hội thi cây mai trang trí đẹp nhất bằng giấy thủ công. Một tuần trước hội thi, Mẹ và các học trò nhỏ nổ lực trang trí cây mai thật công phu từ việc tìm cành đẹp, cắt dán hoa lá... Đến ngày hội thi, cây mai lớp  tôi được giải nhất. Sau buổi liên hoan tất niên, thầy trò dọn đồ làm vệ sinh để chuẩn bị nghĩ tết. Lúc ấy, anh tôi lái xe Lambro của gia đình đón Mẹ và tôi. Mẹ giao cho tôi ngồi ngoài bìa phía sau,  đưa cành mai giả ra phía ngoài vì cành tán rộng, không để vào trong lòng xe được. Bỗng từ xa, có 3 thiếu niên lớn hơn tôi, ăn mặc lem luốc bất ngờ chạy đến giật cành mai trên tay tôi và chạy mất. Tôi sững sờ đứng chết trân. Lúc ấy Mẹ tôi từ trong phòng học bước ra, tôi bực tức kể lại cho Mẹ sự việc xảy ra và không ngừng trách móc ba thiếu niên đó. Mẹ chỉ mỉm cười nói: "Mất rồi thì thôi, không sao đâu con. Năm nay, ông nội đã cho nhà mình một cành mai thật để chưng tết. Mấy đứa trẻ ấy ăn mặc lem luốc, chắc hẳn là gia đình chúng cũng khó khăn lắm. Hy vọng cành mai giả của mình sẽ làm cho gia đình chúng có cái tết vui hơn..". Câu nói nhẹ nhàng ấy của Mẹ làm tôi giật mình xấu hổ vô cùng khi nhận ra một điều là tôi rất nông cạn và còn phải học Mẹ thật nhiều về cách ứng xử. Mẹ đã nhìn ra cái hay, cái đẹp ngay trong chính điều mà tôi cho là tệ hại nhất. Bài học ngày thơ ấu này của Mẹ đã ảnh hưởng không ít đến cuộc sống của tôi sau này, đã kéo tôi ra khỏi những suy nghĩ vụn vặt nhằm giảm bớt những phán xét, chấp nhặt nhỏ nhoi trong cuộc sống đời thường, và nhìn mọi việc, nhìn con người với con mắt nhẹ nhàng bao dung hơn.

Ngày còn thơ bé, những bài học Mẹ dạy cứ nhẹ nhàng như vậy, nhưng nó đi vào đầu tôi và đọng lại ở đó để trở thành ký ức không thể nào quên. Sau này khi lớn lên, tôi mới hiểu được hết những lời dạy và sự tinh tế qua cách ứng xử của Mẹ.

Gần 60 năm cuộc đời được ở bên Mẹ. Những kỷ niệm về Mẹ thì quá nhiều không thể kể cho hết được trong khuôn khổ một bài viết . Tôi chỉ hoài niệm lại những câu chuyện rất nhỏ về Mẹ trong những ngày còn bé đi học vỡ lòng, khi mà Mẹ tôi cùng một lúc đảm nhận hai vai trò : Mẹ và Cô giáo.

Mẹ đã đi qua một cuộc đời đẹp, nhưng cũng lắm cung bậc thăng trầm. Khi ba tôi mất, Mẹ đã làm thân cò chịu bao khó nhọc truân chuyên, hết lòng hy sinh, thương yêu nuôi dạy con cháu nên người và luôn rộng mở lòng từ bi bác ái với tha nhân.  

Rồi vô thường đến, Mẹ đã thanh thản đi về cõi vĩnh hằng trong một giấc ngủ muộn vào chiều ngày lễ Memorial Day năm 2018, để lại cho con cháu niềm tiếc thương vô hạn cùng tấm gương rực sáng về một nhân cách đẹp với hai phẩm hạnh: trí huệ và từ bi, để cho thế hệ sau chúng tôi nương tựa và noi theo.

Phan Phú Hiệp

 

 

16 Tháng Bảy 2021(Xem: 260)
Ngày tôi còn nhỏ, thành phố Sài Gòn không quá đông dân như ngày nay. Quận 4 của tôi còn nhiều đồng ruộng nhìn mút mắt.
15 Tháng Bảy 2021(Xem: 411)
Thật buồn thay, kể từ tháng 7/2019, sau một thời gian dài tồn tại, rạp Biên Hùng- một biểu tượng văn hóa lâu đời của Biên Hòa - đã chính thức bị xóa sổ.
15 Tháng Bảy 2021(Xem: 632)
(Viết thay, là nén hương lòng cho giỗ đầu của NQK8 Trần Hữu Phúc) (Để tưởng nhớ Ba, người đã dạy con coi đá banh từ năm lớp bốn)
14 Tháng Bảy 2021(Xem: 321)
Người yêu ấy có phải là tôi không? Chỉ có anh trả lời được. Tiếc thay anh đã chết không thể trả lời.
13 Tháng Bảy 2021(Xem: 114)
Thế là anh đúng hẹn lại đến. Tháng sáu 2021 mùa hè rực rỡ càng thêm rực rỡ vì có anh.
04 Tháng Bảy 2021(Xem: 222)
Bức tranh Đàlạt mà mẹ cô đã vẽ, giờ đây như có ai lấy mực bôi vào. Không còn nữa những con đường hoa anh đào, không còn nữa vườn hoa của mẹ!
04 Tháng Bảy 2021(Xem: 216)
Cám ơn nước Mỹ đã cho gia đình chị Bông cơ hội sống và làm việc để có cuộc sống tốt đẹp như hôm nay. Nước Mỹ thật đáng yêu.
28 Tháng Sáu 2021(Xem: 403)
Ôi! nói chung là những người nào còn người bạn đời bên cạnh, phải “tuyên dương” đối phương tối đa, phải cùng nhau lập được một ngày “Wife or Husband”.
27 Tháng Sáu 2021(Xem: 533)
Tôi đã làm một chuyến đi chơi xa bằng xe van kéo dài 16 ngày. tổng cộng 6.600 miles (10.560 km).
20 Tháng Sáu 2021(Xem: 709)
Tôi viết bài này để lật lại trang ký ức của mình và tri ân họ. Tri ân những người cha đã cho tôi nhiều ân sủng. Tri ân người chồng từng là lính bảo vệ đất nước và cho tôi một mái ấm gia đình.
20 Tháng Sáu 2021(Xem: 402)
Lâu lắm rồi nụ cười của ông mới mở rộng hết ga như vậy, ông nghĩ “chuyến về Cali này thật hên, ông sẽ được hồi sinh lại quá khứ trong ngày lễ QLVNCH...”
20 Tháng Sáu 2021(Xem: 527)
Nhân ngày lễ Từ Phụ (Father’s Day), tôi xin mạn phép nhắc nhở các bậc làm cha hãy cùng với người mẹ cố gắng tạo cơ hội cho các con mình có một nghề nghiệp vững chắc để tự nuôi thân.
20 Tháng Sáu 2021(Xem: 471)
Nhìn các con lễ phép chào đón khách với nụ cười tươi tắn, thân mật, anh thầm cảm tạ Ơn Trên đã ban cho anh một diễm phúc tuyệt vời mà không phải người cha nào khi quyết định bước thêm bước nữa có được.
20 Tháng Sáu 2021(Xem: 367)
Tôi sẽ không viết những điều ai cũng biết về Trần Thiện Thanh, chỉ xin kể lại những “kỷ niệm” của riêng tôi với chàng ca nhạc sĩ lắm tài nhiều tình này.
11 Tháng Sáu 2021(Xem: 729)
Tôi ở Cali đồi núi khô khan, cây cỏ không xanh tươi. Dọc đường về hướng Florida cây xanh bát ngát. Một màu xanh mướt đẹp mắt và trải rộng tới chân trời.
11 Tháng Sáu 2021(Xem: 489)
Nhưng Tí vẫn là đứa con bé bỏng trong vòng tay của chị. Đứa con ước ao một món quà thuở nhỏ, mà mãi đến giờ, và sẽ không bao giờ, chị có thể tặng cho con.
11 Tháng Sáu 2021(Xem: 601)
Ngày mai tôi sẽ lái xe ra biển và ném thỏi son này thật xa để nó theo dòng nước trôi ra đại dương. Không còn lý do gì để giữ kỷ niệm này nữa.Một gút mắc của cuộc đời vừa được tháo gỡ. Chưa ra biển mà nghe lòng mênh mông.
06 Tháng Sáu 2021(Xem: 839)
Florida với trái cây miền nhiệt đới như ở VN. Tôi là dân miệt vườn nên mơ ước được đi đến đó, tận tay hái những cây trái sai oằn như ở vườn nhà ngày xưa. Tôi nôn nao lắm Florida ơi!
01 Tháng Sáu 2021(Xem: 744)
Chuyến đi Á Châu vào cuối tháng 11 và đầu tháng 12 năm 2019 có thể là chuyến đi qua nhiều nước cuối cùng của tôi.
01 Tháng Sáu 2021(Xem: 785)
Hơn 70 năm đã trôi qua kể từ khi tôi mài đủng quần ở các trường Cao Văn, Nguyễn Văn Khuê và Chu Văn An, tôi vẫn không quên công lao những người thầy đã truyền cho tôi những kiến thức