Danh mục
Số lượt truy cập
1,000,000

Phan Phú Hiệp - MỘT GÓC BIÊN HÒA XƯA - NHÓM ĐỜN CA TÀI TỬ TRÊN ĐƯỜNG TRỊNH HOÀI ĐỨC

Sunday, April 2, 20231:47 AM(View: 4702)
Phan Phú Hiệp - MỘT GÓC BIÊN HÒA XƯA - NHÓM ĐỜN CA TÀI TỬ TRÊN ĐƯỜNG TRỊNH HOÀI ĐỨC


Một góc Biên Hòa xưa:
Nhóm đờn ca tài tử trên đường Trịnh Hoài Đức

 quan bac 7

(Ảnh từ Album gia đình)


Vào những năm cuối thập niên 1960s và đầu 1970s, bên cạnh dãy phố Tây năm căn (số 38-40-42-44-46) trên đường Trịnh Hoài Đức (THĐ) Biên Hòa (BH), đối diện với tiệm thuốc bắc cao đơn hườn tán của Thầy Ba Cầu Bông, có một quán tạp hóa nhỏ do bác Bảy D. làm chủ.

Tuy quán nhỏ, nhưng có bán đầy đủ những mặt hàng nhu yếu cần thiết cho người dân xung quanh khi họ không tiện đi chợ xa như chai dầu Khuynh Diệp, cây đèn cầy, mì gói, cục xà bông... Lúc ấy, tôi cũng là khách hàng nhỏ tuổi gần gũi của ông, khi thì mua pháo giây để chơi trò bắn súng pháo, lúc thì mua bộ cờ cá ngựa để chơi trong gia đình vào dịp Tết, đôi khi mùa vài thứ bánh kẹo ăn vặt...

Bác Bảy lúc ấy đã ngoài 60, hiền lành ít nói và rất thương yêu trẻ con.

Điều đặc biệt là bác Bảy có biệt tài độc tấu đàn tranh rất điêu luyện. Có những đêm sáng trăng, bác ngồi một mình trước quán, lặng lẽ gảy đàn. Ngón tay chai sạn qua thời gian của bác, bỗng trở nên mềm mại lả lơi trên những cung bậc bổng trầm. Tiếng đàn của bác nghe du dương, da diết, sâu lắng và man mác buồn qua các bài: Dạ cổ hoài Lang, Tứ đại oán, Lưu thủy hành vân.... Khi gảy đàn, mắt bác khẽ nhắm như đang nhớ về một quá khứ xa xăm nào đó. Thỉnh thoảng có vài thanh niên trong xóm lân cận, đến ngồi quanh nghe bác đàn và ngẫu hứng, họ say sưa hát những bài ca vọng cổ, hoặc tân cổ giao duyên...

Dần dần, ban nhạc đờn ca tài tử tại quán bác Bảy thu hút nhiều người hiếu kỳ tại khu vực xung quanh chợ nhỏ Lò Bò gần đó đến xem và sau đó, ban nhạc này nhóm lại thường hơn, nhất là các đêm trăng sáng và các đêm cuối tuần mùa hè. Có anh trong xóm còn đem cây đàn guitar phím lõm đến để tham gia.

Lúc đầu tôi cũng không có ấn tượng gì nhiều với các câu vọng cổ vì đã nghe nhiều trên các phương tiện truyền thông TV, Radio… Cho đến một đêm hè, trời oi bức và đã gần nửa đêm, đang lơ mơ chuẩn bị chìm vào giấc ngủ, bỗng dưng, tôi nghe rõ tiếng đàn tranh và tiếng gõ nhịp song lang từ quán bác Bảy vang lên với những cung đàn lúc réo rắt, lúc khoan thai, lúc trải dài mênh mang, bềnh bồng như những con thuyền lênh đênh trên sóng nước…

Rồi một anh cất lên bài vọng cổ “Tình anh bán Chiếu” của cố soạn giả Viễn Châu với câu nói lối ngọt ngào 

“Hò...ơ...ơ...ơ...

Chiếu Cà Mau nhuộm màu tươi thắm, công tôi cực lắm mưa nắng dãi dầu.

Chiếu này tôi chẳng bán đâu, tìm cô không gặp, tôi gối đầu mỗi đêm.”

Rồi anh vô sáu câu vọng cổ, vô cùng lâm ly và mùi mẫn.

Sau khi kết thúc bài “Tình anh bán chiếu”, một anh khác xướng lên bài “Võ Đông Sơ-Bạch Thu Hà”, rồi anh khác tiếp tục với bài tân cổ giao duyên “Chuyện tình Lan và Điệp”. Một sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa đờn và ca đã cuốn hút người nghe.

Người đàn và người hát hào hứng trình diễn như thể muốn gửi gắm tâm sự vui buồn của chính mình qua những làn điệu mượt mà, sâu lắng của câu vọng cổ.

Trong đêm khuya thanh vắng, tiếng đờn ca hòa với nhịp song lang của ban nhạc tài tử này vang xa, nghe vô cùng mùi mẫn và ấn tượng.

Quả thực lúc ấy, tôi có cảm giác lâng lâng khó tả khi giữa đêm khuya yên tĩnh, nằm trên căn gác nhỏ của gia đình, được nghe làn điệu ngọt ngào mà man mác buồn của các bài ca vọng cổ như đang len lỏi đi vào trong tận tâm can, đến nỗi dù đã hơn nửa thế kỷ trôi qua, nhưng tôi vẫn còn nhớ hoài cái cảm xúc ấy khi được nghe những nghệ sĩ “nghiệp dư” trong một xóm nhỏ đường phố trình diễn.

Ấn tượng ấy sâu đậm đến nỗi mỗi khi nghĩ về con đường THĐ của BH xưa, là tôi lại nhớ đến quán tạp hóa nhỏ của bác Bảy với nhóm đờn cả tài tử đặc sắc, nhớ  đôi tay người chủ quán say sưa lả lướt trên phím đàn, còn khách thì hào hứng cất lên lời ca tiếng hát như để xóa đi nỗi mệt nhọc sau một ngày mưu sinh vất vả. Cái tình chòm xóm mộc mạc, chơn chất, phóng khoáng ấy đã gắn kết nhiều người đến với quán nhỏ của bác Bảy, đã khiến cho những người tình cờ chợt nghe qua như tôi, đã có ấn tượng thú vị về một hình thức sinh hoạt văn hoá dân gian, tuy mang tính ngẫu hứng nhưng đong đầy tình làng nghĩa xóm tại một khu phố thương mại sầm uất nhất của trung tâm BH.

Tôi được biết sinh hoạt đờn ca tài tử như nhóm của quán bác Bảy năm xưa hiện nay rất phổ biến ở các tỉnh miền Tây, và rất quen thuộc với du khách trong các Tour du lịch sinh thái miệt vườn, xem như đó là một món đặc sản tinh thần không thể thiếu của miền sông nước trù phú.

Những cung điệu giàu chất trữ tình của đờn ca tài tử - vốn là một nét văn hóa dân gian rất đặc biệt của miền Nam VN- giờ đây đã trở nên vang danh khắp thế giới khi UNESCO đã chính thức công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại, thể hiện sự trân trọng và ngưỡng mộ của cộng đồng quốc tế đối với loại hình nghệ thuật độc đáo này.

Thành tựu này có được, là do sự sáng tạo ngẫu hứng của tiền nhân miền Nam từ những ngày đầu gian khó đi tiên phong khẩn hoang lập ấp, sau đó được nâng tầm giá trị bởi những bậc tiền bối tài hoa, trong đó có sự góp công không nhỏ của bác Bảy và các ca sĩ đường phố từ các xóm nhỏ của đường THĐ  năm xưa.

Phải chăng tiếng đàn tranh du dương réo rắt của bác Bảy và tiếng hát ngọt ngào mùi mẫn của các ca sĩ đường phố, đã tạo nên cái hồn văn hóa của người dân phố thị, khiến cho những người tha hương, vốn từng là cư dân ở gần khu vực ấy, vẫn luôn vương vấn mỗi khi nhớ về con đường nhộn nhịp năm xưa của BH quê tôi?

 

(Ảnh từ Album gia đình)

 

Hiep Phan -3/2023

 

 

Sunday, July 14, 2024(View: 284)
The air was filled with laughter and the hum of excited conversations. It was clear that it wasn’t just any ordinary gathering-it was a meticulously planned event,
Saturday, July 13, 2024(View: 337)
Thật ra, người nhập cư là một nguồn lực quý cho phát triển kinh tế và làm phong phú thêm bản sắc văn hóa của địa phương,
Thursday, July 4, 2024(View: 2200)
Sau 13 năm dạy học và 12 năm coi thi và chấm thi ở khắp bốn vùng chiến thuật, tôi thấy coi thi và chấm thi có nhiều chuyện vui mà cũng có lắm chuyện buồn.
Thursday, July 4, 2024(View: 756)
.Rất mong các Thầy Cô và anh chị em cựu học sinh Ngô Quyền thường xuyên vào trang Web nhà để đọc những tâm tình, tin tức về trường về lớp của chúng ta.
Wednesday, July 3, 2024(View: 578)
Pháo bông tưng bừng ngày lễ Độc Lập Hoa Kỳ ngày mai, có thể nào đánh động lòng yêu nước chân chính của người dân Hoa Kỳ và cả những người đại diện cho dân.
Wednesday, July 3, 2024(View: 269)
Vợ chồng anh Hồ và vợ chồng tôi giống nhau hợp nhau cùng hiểu được giá trị cuộc sống ở Mỹ. Đất nước hiệp chủng quốc này luôn là vùng đất hứa cho bao di dân trên thế giới.
Sunday, June 30, 2024(View: 333)
Mùa hè nói chuyện hè, chuyện Cuốc (viết hoa để phân biệt với cái cuốc) cũng cần ghi lại câu chuyện về con Cuốc mà trong điển tích văn chương thường được gọi là chim “đổ quyên” ở tận bên xứ Tàu
Monday, June 24, 2024(View: 1216)
Xin chào tháng sáu dễ thương Chào anh, chào chị trên đường đi qua. Chào chùm bông giấy rực hoa Chào cây bưởi ổi Biên Hòa trái sai Chào con đường xóm mỗi ngày Cho tôi tận hưởng phút giây an bình
Monday, June 24, 2024(View: 620)
Trong tâm ý của người viết Tháng Sáu ở Portland là tháng đẹp nhất trong năm vì có ngày Lễ Hội Hoa Hồng (Portland Rose Festival) và có ngày Lễ Của Cha (Father’s Day).
Monday, June 24, 2024(View: 893)
Giải bóng đá vùng Nam Mỹ năm nay tổ chức tại Mỹ từ June 20 đến July 14- 2024. Năm nay có 2 đội bóng khách mời là Mỹ và Canada, mà hai nước này môn thể thao chính của họ không là bóng đá.
Sunday, June 23, 2024(View: 718)
Một lát sau bà Mai đứng dậy và bước tới phía trước bàn thờ đốt ba cây hương cắm vào bát nhang thờ Phật, rồi bà lại đốt thêm ba cây hương khác cắm vào bát nhang đặt trước bài vị và di ảnh của chồng bà.
Sunday, June 16, 2024(View: 2160)
(Viết thay NQK8 Trần Hữu Phúc, như nén hương lòng nhân giỗ thứ tư của anh Phúc)
Sunday, June 16, 2024(View: 765)
Buổi tối ông Hậu vào xem computer, ông sẽ nghe lời con trai không thức quá khuya nữa. Con lo cho sức khỏe ông chứ nó có “chỉ huy” ông tí nào đâu.
Sunday, June 16, 2024(View: 802)
Chỉ còn một tuần nữa là đến Ngày Của Cha, không biết người con này có nhớ đến người cha đang mò mẫm quờ quạng trong bóng tối và có gì ăn trong Ngày Của Cha hay không?
Friday, June 14, 2024(View: 619)
Tôi nhớ rất rõ, hôm ấy nhằm ngày chủ nhật giữa tháng sáu – 1964, nhằm ngày mồng năm tháng năm âm lịch tết đoan ngọ năm Giáp thìn.
Saturday, June 8, 2024(View: 729)
Tôi quen và biết nhiều người đã từng đi du lịch Ân Châu trong đó có nước Pháp, có người đi nhiều lần. Họ đi thăm nhiều nơi nhưng khi tôi hỏi họ có bao giờ đến thăm Normandy chưa. Họ đều trả lời: chưa bao giờ!
Saturday, June 8, 2024(View: 932)
ĐÁNH TƯ SẢN cũng là một sự kiện chấn động lịch sử Việt Nam ngang hàng sự kiện THUYỀN NHÂN VIỆT NAM và chỉ xảy ra sau ngày 30 tháng Tư năm 1975.
Saturday, June 1, 2024(View: 1200)
Cô ra đi, chúng em vô cùng thương tiếc và tri ân. Nguyện hương linh cô Huỳnh Thanh Mai pháp danh Quảng Huệ Hoa được đức Phật A Di Đà rước về nơi an lạc nhất.
Tuesday, May 28, 2024(View: 1538)
Khi xưa Tam Nguyên Yên Đỗ làm thơ khóc bạn Dương Khuê, vào ngày người bạn tri âm của ông xa rời trần thế. Còn tôi nay nhớ bạn đồng môn đã về bến Vĩnh Hằng, nên thắp nén hương lòng ...
Sunday, May 26, 2024(View: 1213)
Chiến tranh VN đã chấm dứt 49 năm, bức tường đá đen vẫn hiện hữu dài lâu trong lịch sử Hoa Kỳ. Chúng ta là người VN hãy dành một phút tưởng niệm những người lính Mỹ đã bỏ thây nơi chiến trường VN.